Skip to content
ICT Fusion Knowledgebase

Design Thinking: Fall in Love with the Problem, Not the Solution

Introductie

Design thinking is een mensgerichte manier van creatief probleem oplossen. In plaats van meteen naar technische oplossingen te springen (“we maken een app!”), leer je eerst de gebruiker en het probleem écht te begrijpen. Deze aanpak helpt je om producten te maken die mensen daadwerkelijk nodig hebben en willen gebruiken.

Waarom Design Thinking?

Het gevaar van aannames

Ons brein is fantastisch in het snel patronen herkennen en gaten opvullen met verhalen. In het dagelijks leven is dat handig – je hoeft niet bij elke deur na te denken hoe die werkt. Maar als je digitale producten gaat ontwerpen voor anderen, kunnen deze aannames je op het verkeerde been zetten.

Voorbeeld: Je denkt dat scholieren graag een app willen voor de open dag. Maar misschien hebben ze liever een fysieke gids, of willen ze juist persoonlijk contact met studenten. Totdat je het checkt, is het een aanname.

Systeem 1 en Systeem 2 (Daniel Kahneman)

Psycholoog Daniel Kahneman beschrijft in zijn boek Thinking, Fast and Slow twee denksystemen:

  • Systeem 1: Snel, automatisch, intuïtief – je eerste indruk en gevoel
  • Systeem 2: Langzaam, bewust, analytisch – doorvragen en twijfelen

Als UX-designer moet je jezelf trainen om af en toe te zeggen: “Wacht even. Dit is mijn aanname. Ik ga mijn Systeem 2 aanzetten en dit checken bij echte gebruikers.”

Wat gaat er mis als het probleem niet duidelijk is?

  • Je bouwt features die niemand gebruikt
  • Je richt je op de verkeerde gebruiker
  • Je moet veel rework doen: tijdsdruk, frustratie, verspilling

Het Design Thinking Proces

Design thinking bestaat uit vijf kernactiviteiten:

  1. Begrijpen van gebruiker & context
  2. Probleem scherpstellen
  3. Ideeën bedenken
  4. Prototypes maken
  5. Testen met echte mensen

Think – Make – Check (Lean UX)

Voor jullie projecten gebruiken we een praktische, iteratieve versie: Think – Make – Check.

flowchart LR
    A["💡 Think<br>Begrijpen"]
    B["🛠️ Make<br>Maken"]
    C["✅ Check<br>Testen"]

    A --> B
    B --> C
    C --> A

Dit is geen lineair stappenplan, maar een cyclus die je steeds herhaalt:

Think → Begrijpen

  • Wie is de gebruiker?
  • In welke context wordt de oplossing gebruikt?
  • Wat is het echte probleem?

Activiteiten: Gesprekken voeren, observeren, probleemstelling formuleren

Make → Maken

  • Maak een klein, snel prototype
  • Niet perfect, maar goed genoeg om te testen
  • Focus op één vraag of aanname

Activiteiten: Schetsen, wireframes, klikbare prototypes, proof-of-concept code

Check → Testen

  • Test met echte (of representatieve) gebruikers
  • Observeer wat werkt en wat niet
  • Leer van de feedback

Activiteiten: Gebruikerstesten, feedback verzamelen, inzichten structureren

Case Study: De MRI-scanner voor Kinderen

Doug Dietz, lead industrial designer bij GE Health Care, ontwierp een technisch perfecte MRI-scanner. Maar er was een groot probleem: 80% van de kinderen was zo bang dat ze narcose nodig hadden voor de scan.

Doug realiseerde zich: “Ik ben verliefd op mijn oplossing (de scanner), maar ik snap het echte probleem van de gebruiker (het kind) niet.”

De oplossing

Via design thinking ging hij kijken door de ogen van het kind. Hij transformeerde de klinische scan-ervaring naar een avontuur: de scanner werd een piratenboot, het geluid werd onderdeel van het verhaal.

Resultaat: Het percentage kinderen dat narcose nodig had daalde van 80% naar 10%.

De les

Doug loste niet het technische probleem op (de scanner werkte al perfect). Hij loste het menselijke probleem op: de angst van het kind. Dat is de kracht van design thinking.

Praktische Toepassing: Jullie Project

Voorbeeld: Reserveringssysteem voor Projectruimtes

Scenario: Gebouwbeheer vraagt een systeem waarmee studenten projectruimtes kunnen reserveren.

Think

  • Praten met gebouwbeheer: Wat ervaren zij als probleem? Wat zijn de constraints? (bijv. mogen ruimtes ‘s avonds/weekend gebruikt worden?)
  • Praten met studenten: Weten ze dat de ruimtes bestaan? Hebben ze ze al gebruikt? Wat vonden ze daarvan? Welke reserveringstools gebruiken ze al en wat vinden ze daarvan?

Output: Probleemstelling en gebruikersprofiel

Make

  • Brainstorm verschillende ideeën
  • Werk één idee uit als snelle schets of wireframe
  • Niet mooi, maar goed genoeg om over te praten

Output: Testbaar prototype

Check

  • Neem de schets mee naar het studielandschap
  • Stel vragen aan verschillende studenten
  • Noteer wat onduidelijk is en wat goed werkt

Output: Inzichten voor de volgende iteratie

Think (opnieuw)

  • Verwerk de feedback
  • Pas je begrip van het probleem aan
  • Start een nieuwe cyclus

Tips voor Succes

✅ Do’s

  • Stel je aannames ter discussie – schrijf ze op en check ze
  • Praat met échte gebruikers – niet alleen met je team
  • Itereer snel – kleine cycli zijn beter dan één grote
  • Blijf nieuwsgierig – vraag “waarom?” als je iets niet begrijpt

❌ Don’ts

  • Spring niet meteen naar oplossingen – eerst het probleem begrijpen
  • Ga niet uit van je eigen voorkeuren – jij bent niet de gebruiker
  • Blijf niet hangen in Think – maak iets tastbaars om te testen
  • Negeer feedback niet – ook “negatieve” feedback is waardevol

Verdieping: Bronnen en Inspiratie

Boeken

  • “Thinking, Fast and Slow” – Daniel Kahneman
    Over hoe ons brein werkt en waarom we aannames maken
  • “The Design of Everyday Things” – Don Norman
    Klassieker over gebruiksvriendelijk ontwerpen
  • “Sprint” – Jake Knapp (Google Ventures)
    Praktische gids voor een 5-daagse design thinking sprint

Video’s

Websites

Tools

Samenvatting

  • Aannames kloppen vaak niet – check ze bij echte gebruikers
  • Eerst het probleem begrijpen – voordat je oplossingen bedenkt
  • Design thinking = mensgericht, creatief probleemoplossen
  • Think – Make – Check – itereer in kleine, snelle cycli
  • Experimenteer erop los – fouten zijn leermomenten

Reflectievragen

  1. Welke aannames heb jij over de gebruikers van jouw project?
  2. Hoe kun je die aannames checken?
  3. Wat is het echte probleem dat je probeert op te lossen?
  4. Voor wie los je dit probleem op? Heb je al met hen gesproken?